ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΩΝ ΑΓΙΩΝ ΠΑΤΕΡΩΝ

ΤΗΣ Α’ ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΗΣ ΣΥΝΟΔΟΥ

 

Τοῦ Σεβασμιωττου Μητροπολτου Πατρῶν

                                                                            κ.κ. ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ

 

            Τν Ζ’ Κυριακ ἀπ τοῦ Πσχα, ἡ Ἐκκλησα μας τιμᾶ τν ἱερ μνμη τῶν Ἁγων 318 Θεοφρων Πατρων, τῶν συγκροτησντων τ 325 μ.Χ. τν Α’ ἐν Νικαᾳ Οἰκουμενικ Σνοδο. Ἀξζει ν ἀφιερσωμε λγες γραμμς στ θμα αὐτ, προκειμνου ἀφ’ ἑνς μν ν γνωρσουν οἱ πολλο περ τῶν γεγοντων, τ ὁποῖα ἔλαβαν χρα στν ὡς ἄνω Ἁγα Σνοδο, ἀφ’ ἑτρου δ ν ἀντλσωμε διδγματα κα σωτρια μηνματα γι τν πορεα μας πρς τν θωση.

            Στς ἀρχς τοῦ  4ου μ.Χ. αἰῶνα, ἡ Ἐκκλησα ἐταλανσθη ἀπ τν αἱρετικ διδασκαλα τοῦ Ἀρεου, ὁ ὁποῖος δν ἐδχετο τ ὁμοοσιο τοῦ Υἱοῦ μ τν Πατρα, κα ἐδδασκε ὅτι ὁ Υἱς εἶναι κτσμα τοῦ Πατρς. Τν αἱρετικ αὐτ διδασκαλα ἐπολμησε κατ’ ἀρχς ὁ Πατριρχης Ἀλεξανδρεας Ἀλξανδρος, ὁ ὁποῖος εἶχε κοντ του τν Δικονο ττε, κα μετπειτα Πατριρχη Ἀλεξανδρεας, Μγα Ἀθανσιο, ὁ ὁποῖος οὐσιαστικ  μ ὅρους βαθει θεολογικος ἀντιμετπισε τν Ἄρειο, χωρς βεβαως ὁ αἱρεσιρχης ν πεισθῇ.

            Στν οὐσα ὁ Ἄρειος προσπθησε ν ἐξηγσῃ μ φιλοσοφικος κα λογικος ὅρους τ μυστριο τῆς ἀποκαλψεως τοῦ Θεοῦ κα ἠθλησε τσον ὁ ἴδιος, ὅσον κα οἱ ὀπαδο του, ν καθυποτξουν τ δγμα στ γνση, ἡ ὁποα θλει ὁπωσδποτε κτι τ «ψηλαφητ», σ ἀντθεση μ ὅσα ὑπ τῆς Ἐκκλησας παραδδονται ὡς μυστριο. Ὅμως μ τν ψυχρ ἀνθρπινη λογικ, πο εἶναι πεπερασμνη, κα μ τν ἀνθρπινη γνση, δν εἶναι δυνατν ν φτσῃ κποιος στ θεῖα κα ἀκατληπτα μυστρια τοῦ Θεοῦ.  Ἡ τοποθτηση τοῦ Ἀρεου δηλνει τν ἀπολυτοποηση τοῦ ἀνθρπου, τν ἔπαρση κα τν ἐγωισμ, τ ὁποῖα εἶναι προνμια τοῦ διαβλου.

            Ὁ Ἄρειος ἐδδασκε ὅτι ὁ Υἱς κα Λγος τοῦ Θεοῦ εἶναι μν πρ παντς χρνου, ἀλλ’ οὐχ συνναρχος κα συναδιος τοῦ Πατρς. Ἀκμη ἰσχυρσθη, μ δυνμενος ν ἀπεγκλωβισθῇ ἐκ τῆς πλνης του, ὅτι ὁ Υἱς δν ἐγεννθη ἐκ τοῦ Πατρς, ἀλλ ἐκτσθη θελματι τοῦ Πατρς ἐκ τοῦ μηδενς. Ἄρα ὁ Θες Πατρ δν ἦτο πντοτε Πατρ, οὔτε ὁ Υἱς ὑπῆρχε πρν γεννηθῇ, δηλαδ προτοῦ ν κτισθῇ, κατ τν Ἄρειο. Οὔτε ἦτο ἐκ τῆς οὐσας τοῦ Πατρς. Ἑπομνως οὔτε τλειος Θες δναται ν νοηθῇ κα ν πιστευθῇ τ Δετερον Πρσωπον τῆς Ἁγας Τριδος, ἀλλ μετοχῇ τοῦ Πατρς θεοποιηθες.

            Τν ἐποχ ἐκενη, κατ τν τοῦ Θεοῦ οἰκονομα τ σκῆπτρα τῆς Βασιλεας τῆς Ρωμακῆς Αὐτοκρατορας εἶχε ὁ Μγας Κωνσταντῖνος, ὁ ὁποῖος ἀνεδεχθη ὄντως Ἰσαπστολος, ἀφοῦ εἰργσθη τ μγιστα ὑπρ τῆς ἁγας κα ἀμωμτου ἡμῶν Πστεως. Ὁ εὐσεβς ἄναξ συνεκλεσε στν Νκαια τῆς Βιθυνας τν Α’ Οἰκουμενικ Σνοδο, προκειμνου ν ἐπιλυθῇ ὁριστικ ἡ σοβοῦσα κατσταση κα πνευματικ κρση.

            Πρεδροι τῆς Συνδου διετλεσαν ὁ Ἀντιοχεας Εὐστθιος κα ὁ Ἀλεξανδρεας Ἀλξανδρος.

            Κατ τς ἐργασες τῆς Συνδου, διεκρθησαν ἀκμη οἱ ἑξῆς Ἅγιοι Πατρες:

·      Ὁ Μγας Ἀθανσιος, ὡς ἀνεφρθη προηγουμνως, ὁ ὁποῖος μ τν βαθει δογματικ του ἐν Ἁγῳ Πνεματι διδασκαλα ἀντιμετπισε τν θλιβερ κα φρικτ αἱρεσιρχη.

·      Ὁ Ἅγιος Σπυρδων, ὁ ἁπλοῦς ποιμν τῆς Τριμυθοῦντος τῆς Κπρου, ὁ ὁποῖος κατετρπωσε τν Ἄρειο μ τ γνωστ θαῦμα μ τ κεραμδι, πο στ χρια του διελθη στ τρα συστατικ ἀπ τ ὁποῖα κατασκευζεται (νερ – φωτι – χῶμα).

·      Ὁ Ἱερρχης τῶν Μυρων Ἅγιος Νικλαος, ὁ ὁποῖος κατελθν ἀπ τν θση του ἐρπισε τν Ἄρειο. Ἡ πρᾶξις αὐτ τοῦ Ἁγου Νικολου ἔγινε αἰτα ν φανερωθῇ τ θλημα τοῦ Θεοῦ, ἀλλ κα ὁ Ἅγιος ν δοξασθῇ, ἀφοῦ στν φυλακ ὅπου ἐκλεσθη, καταδικασθες εἰς κοπν τῆς χειρς του,  ἐδχθη τν ἐπσκεψη τοῦ Κυρου, ὁ ὁποῖος τοῦ προσφερε τ Ἱερ Εὐαγγλιο, καθς κα τῆς Κυρας Θεοτκου, ἡ ὁποα τοῦ προσφερε τ ἱερ ὠμοφριο.

·      Ἐπσης οἱ ἱερς μορφς τῶν Ἁγων Πατρων Μακαρου Ἱεροσολμων, Ὁσου Ἐπισκπου Κορδοης, Ὁσου Παφνουτου κλπ.

            Ἡ Ἁγα κα Α’ Οἰκουμενικ Σνοδος κατωχρωσε τ ἑπτ πρῶτα ἄρθρα τοῦ Συμβλου τῆς Πστεως, μσα ἀπ τ ὁποῖα διατραννεται ἡ πστη μας στν Ἁγα κα ὁμοοσιο Τριδα, διακηρσσεται τ ὁμοοσιον τοῦ Υἱοῦ μ τν Πατρα, κα σαφστατα δηλνεται ἡ ἀλθεια ὅτι ὁ Υἱς ἐνηνθρπησε, προσλαβν τ ἀνθρπινο φραμα, γεννηθες ἐκ Πνεματος Ἁγου κα ἐκ τῆς Ἀειπαρθνου Μαρας.

           

«Πιστεομεν εἰς ἕνα Θεν, πατρα, παντοκρτορα, πντων ὁρατῶν τε κα ἀορτων ποιητν.

Κα εἰς ἕνα Κριον Ἰησοῦ Χριστν, τν Υἱν τοῦ Θεοῦ, γεννηθντα ἐκ τοῦ Πατρς μονογενῆ, τουτστιν ἐκ τῆς οὐσας τοῦ Πατρς, Θεν ἐκ Θεοῦ, φῶς ἐκ φωτς, Θεν ἀληθινν ἐκ Θεοῦ ἀληθινοῦ, γεννηθντα, οὐ ποιηθντα, ὁμοοσιον τῷ Πατρ, δι’ οὗ τ πντα ἐγνετο, τ τε ἐν οὐρανῷ κα τ ἐν τῇ γῇ, τν δι’ ἡμᾶς τος ἀνθρπους κα δι τν ἡμετραν σωτηραν κατελθντα κα σαρκωθντα κα ἐνανθρωπσαντα, παθντα κα ἀναστντα τῇ τρτῃ ἡμρᾳ, ἀνελθντα εἰς τος οὐρανος κα ἐρχμενον κρῖναι ζῶντας κα νεκρος.

Κα εἰς τ Ἅγιον Πνεῦμα.

Τος δ λγοντας «ἦν ποτε ὅτε οὐκ ἦν» κα «πρν γεννηθῆναι οὐκ ἦν», κα ὅτι «ἐξ οὐκ ὄντων» ἐγνετο, ἤ «ἐξ ἑτρας ὑποστσεως» ἤ «οὐσας» φσκοντας εἶναι, ἤ «κτιστν» ἤ «τρεπτν» ἤ «ἀλλοιωτν» τν Υἱν τοῦ Θεοῦ, ἀναθεματζει ἡ Καθολικ κα Ἀποστολικ Ἐκκλησα» (Ἰω. Κορναρκη, Τ δογματικ κα συμβολικ μνημεῖα τῆς Ὀρθοδξου Καθολικῆς Ἐκκλησας, τομ. Ι, Ἀθνα 1960).    

            Ἄν ὁ Υἱς κα Λγος τοῦ Θεοῦ δν ἐγνετο ἄνθρωπος, ττε ὁ ἄνθρωπος δν θ ἐσζετο, ἀφοῦ κατ τν πατερικ διδασκαλα, «τ γρ ἀπρσληπτον ἀθερπευτον».

            Τσον ἡ Ἁγα κα Α’ Οἰκουμενικ Σνοδος, ὅσον κα οἱ μετ ἀπ αὐτν τοιαῦται, διασφλισαν κα διετπωσαν τν ἀπ Θεοῦ ἀποκεκαλυμμνη ἀλθεια περ τῆς Ἁγας Τριδος, περ τοῦ Μυστηρου τῆς Θεας Σαρκσεως, περ τῆς Ἁγας μας Ἐκκλησας κα περ τῆς σωτηρας τοῦ Ἀνθρπου.

            Γι τν λγο αὐτ ὁ Ἱερς Ὑμνογρφος μᾶς καλεῖ ν ψλωμε κατ τν ἑρτιο μνμη τῶν Ἁγων κα Θεοφρων Πατρων τῆς Α’ Οἰκουμενικῆς Συνδου:

            «Τῶν ἁγων Πατρων ὁ χορς, ἐκ τῶν τῆς οἰκουμνης περτων συνδραμν, Πατρς κα Υἱοῦ κα Πνεματος ἁγου μαν οὐσαν ἐδογμτισε κα φσιν, κα τ μυστριον τῆς θεολογας τρανῶς παρδωκε τῇ Ἐκκλησᾳ. Οὕς εὐφημοῦντες ἐν πστει, μακαρσωμεν λγοντες. Ὤ θεα παρεμβολ, θεηγροι ὁπλῖται παρατξεως Κυρου, ἀστρες πολφωτοι τοῦ νοητοῦ στερεματος, τῆς μυστικῆς Σιν οἱ ἀκαθαρετοι πργοι, τ μυρπνοα ἄνθη τοῦ Παραδεσου, τ πγχρυσα στματα τοῦ Λγου, Νικαας τ καχημα, οἰκουμνης ἀγλσμα, ἐκτενῶς πρεσβεσατε ὑπρ τῶν ψυχῶν ἡμῶν».

            Τ σωτριο μνυμα τῆς ἑορτῆς τῶν Ἁγων Πατρων εἶναι, ὅτι ἡ διδασκαλα τῆς Ἐκκλησας, ἡ ὁποα ἐθσπισε τ δγματα, τος ὅρους δηλαδ μεταξ ἀληθεας κα αἱρσεως, εἶναι ζω, ἐνῷ ἡ αἵρεση εἶναι θνατος. Ὅποιος, λοιπν, εἶναι ἑνωμνος μ τν Ἁγα μας Ἐκκλησα σζεται, ἐνῷ ἔξω ἀπ τν Ἐκκλησα καταστρφεται, ἀφοῦ ἐκτς Ἐκκλησας δν ὑπρχει σωτηρα («extra Ecclesiam nulla salus», κατ τν Ἅγιο Κυπριαν Καρχηδνος). Σοφ ἔχει ὁρισθῆ κατ τν ἡμρα τῆς ἑορτῆς τῶν Ἁγων Πατρων ν ἀναγινσκεται ἡ περικοπ ἐκ τοῦ κατ Ἰωννην Ἁγου Εὐαγγελου, πο εἶναι γνωστ κα ὡς «Ἀρχιερατικ Προσευχ τοῦ Κυρου», ἡ ὁποα μεταξ τῶν ἄλλων ἀναφρεται κα στν ἑντητα τῶν Ἁγων Μαθητῶν κα Ἀποστλων, ἀλλ κα γενικτερα τῶν μελῶν τῆς Ἐκκλησας, μ τν ἀληθιν Θε, ἀλλ κα μεταξ τους ἐν τῷ συνδσμῳ τῆς μιᾶς πστεως:

            «Πάτερ ἅγιε, τήρησον αὐτος ἐν τῷ ὀνόματί σου, οὓς  δέδωκάς μοι, ἵνα ὦσιν ἕν καθς ἡμεῖς» (Ἰω. ιζ’, 11).

            Ὁ Κρις μας ἐπιθυμεῖ αὐτ τν ἑντητα, διτι γνωρζει ὅτι κατ καιρος «λκοι βαρεῖς» (Πραξ. κ’, 29) μ ἐνδματα προβτων, θ θελσουν ν κατασπαρξουν αὐτ τν σωτρια ἑντητα κα ν ἀποκλεσουν τῆς σωτηρας τος ἀνθρπους.  Ὁ σκοπς τῆς Θεας Ἐνανθρωπσεως, ὁ σκοπς τῆς Ἐκκλησας, εἶναι ἡ σωτηρα μας.

            Γι’ αὐτ οἱ Ἅγιοι Πατρες ἀγωνσθηκαν μ ζση καρδας, μ παρρησα κα δναμη πστεως ἐναντον τοῦ Ἀρεου κα ὅλων ἐκενων, οἱ ὁποῖοι ἠθλησαν ν διαιρσουν τν ἄρραφο χιτῶνα τοῦ Σωτῆρος Χριστοῦ.

            Ἀγαπητο, ὅταν ὁ Ἀρχιερες τελῇ τν Θεα Λειτουργα, παρακαλεῖ τν Κριο κρατῶν τ δικηροτρκηρα:

            «Κριε, Κριε ἐπβλεψον ἐξ οὐρανοῦ κα ἴδε, κα ἐπσκεψαι τν ἄμπελον τατην κα κατρτισαι αὐτν, ἥν ἐφτευσεν ἡ δεξι Σου».

            Αὐτ τν δηση κνομε ἡμρα κα νκτα πρς τν Κριο, κα Τν παρακαλοῦμε ν εἰσακοσῃ τῆς φωνῆς τῆς δεσες μας κα ν ἐπιβλπῃ τν πομνην Του κα τν ἄμπελν Του, κα ἐκ τῶν σκηνωμτων τῆς δξης Του ν τν φροντζῃ, διαφυλττων αὐτν ἐκ τῆς τῶν αἱρσεων δεινῆς μανας κα ἐκ τῶν παγδων τοῦ διαβλου, ὁ ὁποῖος «ὡς λων ὠρυμενος περιπατεῖ,  ζητῶν τνα καταπῃ» (Α’ Πτρου, ε’, 8).

            Τηρσατε λοιπν ἀκεραα τν διδασκαλα τῆς Ἐκκλησας κα ἀκοσατε τῆς φωνῆς τοῦ Ἁγου Ἀποστλου Παλου:

«Κα ἐν ἄγγελος ἐξ οὐρανοῦ εὐαγγελζηται ὑμῖν, παρ’ ὅ εὐηγγελισμεθα ὑμῖν, ἀνθεμα ἔστω» (Γαλατ. α’, 8)

 

 

Περιεχμενα
Επιστροφ