|
Την Δευτέρα 28 Φεβρουαρίου 2000, στην Ουάσινγκτον, ο Σεβ. Μητροπολίτης Ράσκας και Πρεζρένης κατέθεσε έκθεση για την κατάσταση στο Κοσσυφοπέδιο ενώπιον της Επιτροπής Ελσίνκι, για την Ασφάλεια και Συνεργασία στην Ευρώπη. Η έκθεση του κ. Αρτεμίου έχει ως εξής: "Κύριε Πρόεδρε, αξιότιμα μέλη του Κογκρέσου, κυρίες και κύριοι. Αποτελεί ιδιαίτερη τιμή για μένα το ότι βρίσκομαι μαζί σας σήμερα για να σας ενημερώσω για τις τελευταίες εξελίξεις στο Κοσσυφοπέδιο. Την τελευταία φορά που μίλησα εδώ ήταν τον Φεβρουάριο του 1998, πριν ξεσπάσει ο πόλεμος στο Κόσοβο και τότε είχα καταδικάσει τόσο το καθεστώς Μιλόσεβιτς όσο και τους Αλβανούς εξτρεμιστές που οδηγούσαν την χώρα στον πόλεμο. Δυστυχώς ο πόλεμος δεν απετράπη, με αποτέλεσμα, να υποστούν τα δεινά του πολλοί αθώοι Αλβανοί και Σέρβοι. Πολλές φορές αποδοκιμάσαμε έντονα τα εγκλήματα του καθεστώτος Μιλόσεβιτς στο Κοσσυφοπέδιο, ενώ η Εκκλησία μας ενίσχυσε τους εμπερίστατους Αλβανούς πολίτες και έσωσε μερικούς από τα χέρια των παραστρατιωτικών ομάδων. Μετά το τέλος του πολέμου και την επιστροφή των Αλβανών προσφύγων, το αντιδημοκρατικό καθεστώς του Μιλόσεβιτς αντικαταστάθηκε από την καταπιεστική μεταχείριση που επέβαλλαν οι Αλβανοί στους Σέρβους και τις άλλες κοινότητες μη-Αλβανών, παρά την παρουσία των στρατιωτών της διεθνούς δύναμης. Η ελευθερία στο Κόσοβο δεν εφαρμόστηκε για όλους το ίδιο. Γι' αυτό το λόγο, το Κοσσυφοπέδιο παραμένει σε αναταραχή ακόμα και μετά από 8 μήνες εγκαθίδρυσης της ειρήνης από τη διεθνή κοινότητα. Οι Σέρβοι και οι άλλες ομάδες που δεν έχουν αλβανική καταγωγή ζουν σε γκέτο, στερούμενοι προστασίας και των βασικών ανθρωπίνων δικαιωμάτων, της ελεύθερης διακίνησης, της εργασίας, ακόμα και της ζωής τους. Οι περιουσίες τους ληστεύονται, τα σπίτια τους λεηλατούνται και καίγονται ακόμα και σήμερα, 8 μήνες μετά την ανάπτυξη της ειρηνευτικής δύναμης KFOR. Αν και το Κόσοβο παρέμεινε λίγο πολύ μια πολυεθνική περιοχή στη διάρκεια των δέκα ετών της καταπιεστικής διακυβέρνησης του Μιλόσεβιτς, σήμερα αυτό το χαρακτηριστικό έχει αντιστραφεί. Ο φυλετικός διαχωρισμός είναι μεγαλύτερος τώρα από κάθε άλλη περίοδο της ταραγμένης ιστορίας μας. Δεν εκδιώκονται μόνο οι Σέρβοι αλλά και Τσιγγάνοι, Μουσουλμάνοι σλαβικής καταγωγής, Κροάτες, σερβόφωνοι Εβραίοι και Τούρκοι. Περισσότεροι από 80 Ορθόδοξοι ναοί έχουν καταστραφεί ολοσχερώς ή έχουν υποστεί ζημιές, από τότε που έληξε ο πόλεμος. Οι αρχαίες εκκλησιές μας που επιβίωσαν 500 χρόνια κάτω από τον Οθωμανικό ζυγό, δεν γλίτωσαν μέσα σε 8 μήνες ειρήνης που εγγυήθηκε η διεθνής κοινότητα. Δυστυχώς, όλα αυτά συμβαίνουν ενώ η KFOR και ο OHE είναι παρόντες. Στο Κόσοβο διενεργείται εθνική εκκαθάριση - παράλληλα το οργανωμένο έγκλημα και οι διακρίσεις κατά των μη-Αλβανών παίρνουν διαστάσεις επιδημίας. Τα 2/3 του σερβικού πληθυσμού στο προπολεμικό Κοσσυφοπέδιο (200.000 άνθρωποι) εγκατέλειψαν την επαρχία υπό τις αλβανικές πιέσεις. Μαζί με αυτούς, έφυγαν στην προσφυγιά άλλοι 50.000 Τσιγγάνοι, Μουσουλμάνοι Σλάβοι, Καθολικοί Κροάτες και άλλοι. Οι νεκροί Σέρβοι ξεπερνούν τους 400 και περίπου 600 είναι οι απαχθέντες υπό των Αλβανών εξτρεμιστών κατά την περίοδο της ειρήνης. Τα δεινά των Σέρβων και των άλλων μη-Αλβανών είναι πιο εκτεταμένα αναλογικά (σε σχέση με το μέγεθος του πληθυσμού) σε περίοδο ειρήνης έναντι όσων υπέστησαν οι Αλβανοί στη διάρκεια του πολέμου. Αυτό είναι ένα τραγικό ρεκόρ για οποιαδήποτε μεταπολεμική ειρηνευτική αποστολή, ειδικά για τη συγκεκριμένη στην οποία οι Δυτικές Κυβερνήσεις και το ΝΑΤΟ έχουν επενδύσει τόσα πολλά ως προς την αξιοπιστία και το κύρος τους. Παρά τη συμπάθεια προς τους Κοσοβάρους Αλβανούς για όλες τις δοκιμασίες που υπέστησαν στον πόλεμο, η εκδίκηση εναντίον αθώων πολιτών δεν μπορεί να δικαιολογηθεί κατ' οιονδήποτε τρόπο. Οι πράξεις αντεκδίκησης μεταβάλλονται προοδευτικά σε μια καλά ενορχηστρωμένη εθνικιστική ιδεολογία που στοχεύει στην πλήρη εθνική εκκαθάριση της επαρχίας. Οι εξτρεμιστές πιστεύουν ότι αν εξαφανιστούν οι Σέρβοι και τα ιερά προσκυνήματά τους από το Κόσοβο, τότε η ανεξαρτησία της περιοχής θα είναι δεδομένη. Ο σημερινός διωγμός εναντίον των μη-Αλβανών γίνεται εν πλήρη γνώση των Αλβανών ηγετών. Ορισμένες φορές αυτοί οι ηγέτες καταδικάζουν επισήμως τις καταπιεστικές ενέργειες, όμως στην πραγματικότητα, δεν έχουν κάνει τίποτα για να παύσει η συνεχιζόμενη εθνική βία και οι διακρίσεις. Ακόμη περισσότερο, μερικοί από αυτούς προκαλούν την οργή εναντίον των Σέρβων, αναπτύσσοντας την ιδέα της συλλογικής Σερβικής ενοχής και στιγματίζοντας όλους τους εναπομείναντες Σέρβους πολίτες ως εγκληματίες. Υπάρχουν πολλές αποδείξεις ότι οι ηγέτες του Απελευθερωτικού Στρατού του Κοσσυφοπεδίου (UCK) φέρουν άμεση ευθύνη για τα περισσότερα μεταπολεμικά εγκλήματα και τις βίαιες πράξεις που διαπράττονται στο Κόσοβο. Μόλις η KFOR εισήλθε στην επαρχία, οι οπλοφόροι του UCK ανέλαβαν την εξουσία στις περισσότερες πόλεις και χωριά και έστησαν παράνομες φυλακές για Σέρβους, Τσιγγάνους και Αλβανούς "συνεργάτες". Εκτέλεσαν ανθρώπους που κατηγορούνταν δήθεν ως εγκληματίες και κατέσχεσαν μεγάλο μέρος της περιουσίας των Σέρβων και άλλων μη-Αλβανών. Οι ομάδες του UCK και οι αρχηγοί τους συνδέονται άμεσα με τις σπείρες της αλβανικής μαφίας, έχοντας αναπτύξει ένα εξελιγμένο δίκτυο οργανωμένου εγκλήματος, λαθρεμπορίου ναρκωτικών, πορνείας, δουλεμπορίου και εμπορίας όπλων. Σύμφωνα με τον διεθνή τύπο, το Κόσοβο έχει γίνει η κύρια πύλη εισόδου της ηρωίνης στη Δυτική Ευρώπη. Η τακτική του UCK για την εκκαθάριση των Σέρβων ήταν πολύ απλή -σε κάθε πόλη, πηγαίνοντας από συνοικία σε συνοικία, έδιωχναν τους Σέρβους και είτε έκαιγαν την περιουσία τους ή την πουλούσαν σε υψηλές τιμές σε Αλβανούς πρόσφυγες (συμπεριλαμβανομένων Αλβανών από την Αλβανία και την ΠΓΔΜ, που εισέρεαν στην επαρχία μέσα από τα αφύλακτα σύνορα μαζί με τους εκατοντάδες χιλιάδες Κοσοβάρους πρόσφυγες). Ο UCK αν και επίσημα διαλύθηκε, παραμένει ενεργός και η μυστική αστυνομία του συνεχίζει τον εκφοβισμό και τις εκτελέσεις. Τώρα όλο και περισσότερα από τα θύματά του είναι ανυπάκουοι Κοσοβάροι Αλβανοί που αρνούνται να πληρώσουν "φόρους" και "χρήματα για προστασία" στους εξτρεμιστές. Η Αλβανοποίηση του Κοσόβου προχωρά με έναν τρόπο που δεν ήθελαν οι περισσότεροι Αλβανοί. Οι κακοποιοί κάλυψαν το κενό εξουσίας που προκλήθηκε από την βραδύτητα της Δύσης, η οποία δεν απέκτησε τον πλήρη έλεγχο της επαρχίας. Το Κόσοβο μοιάζει όλο και περισσότερο στην Αλβανία: διεφθαρμένο, αναρχικό και υπό την εξουσία των όπλων και των κακοποιών. Οι Σέρβοι και πολλοί μη-Αλβανοί δεν έχουν ακόμη πρόσβαση στα νοσοκομεία, το Πανεπιστήμιο και τις δημόσιες υπηρεσίες, απλώς διότι δεν μπορούν να περπατήσουν ελεύθερα στο δρόμο. Είναι άνεργοι και περιορισμένοι να ζουν στη φτώχια των αγροτικών κατοικιών τους, από τις οποίες δεν μπορούν να βγουν, παρά μόνο με στρατιωτική συνοδεία της KFOR. Η σερβική γλώσσα έχει απαγορευθεί τελείως από τη δημόσια ζωή. Όλες οι σερβικές επιγραφές, οι πινακίδες των δρόμων και οι διαφημίσεις έχουν συστηματικά αφαιρεθεί και η χρήση της σερβικής γλώσσας σε περιοχές όπου κυριαρχούν οι Αλβανοί είναι λόγος αρκετός για να πυροβοληθεί κάποιος επιτόπου. Χιλιάδες σερβικά βιβλία στις δημόσιες βιβλιοθήκες κάηκαν συστηματικά και όλα τα αφύλακτα σερβικά πολιτιστικά μνημεία και αγάλματα γκρεμίστηκαν και καταστράφηκαν. Στη χειρότερη κατάσταση βρίσκονται οι Σέρβοι που έχουν παραμείνει στις μεγάλες πόλεις. Από τους 40.000, που ζούσαν στην Πρίστινα πριν τον πόλεμο, έχουν απομείνει μόνο 300 ηλικιωμένοι που ζουν κατά κάποιον τρόπο σε κατ' οίκον περιορισμό. Δεν μπορούν να βγουν έξω στο δρόμο χωρίς στρατιωτική προστασία και λαμβάνουν τρόφιμα και φάρμακα, μόνο χάρη στις ανθρωπιστικές οργανώσεις και την KFOR, διότι δεν επιτρέπεται να τα αγοράζουν από αλβανικά καταστήματα. Σχεδόν όλα τα σερβικά μαγαζιά βρίσκονται τώρα σε αλβανικά χέρια. Σε άλλες περιοχές οι Αλβανοί πιέζουν με απειλές και εκβιασμούς τους Σέρβους να πουλήσουν την περιουσία τους. Καίνε τα σπίτια όσων αρνούνται, ή τους σκοτώνουν για παραδειγματισμό των υπολοίπων. Οι επιθέσεις με χειροβομβίδες εναντίον σερβικών σπιτιών και των λιγοστών καταστημάτων και εστιατορίων που έχουν απομείνει, αναγκάζουν όλο και περισσότερους Σέρβους να εγκαταλείψουν το Κόσοβο. Εάν συνεχιστούν σε αμείωτο βαθμό η καταπίεση και ο διωγμός, σύντομα δεν θα μείνει κανείς Σέρβος στο Κοσσυφοπέδιο. Από τη μια μεριά, η παρουσία της KFOR στο Κόσοβο έδωσε την ελευθερία στους Αλβανούς εξτρεμιστές να κάνουν ότι θέλουν, διότι μια από τις προτεραιότητες της KFOR μέχρι στιγμής ήταν να αποφύγει την απευθείας σύγκρουση με τους εξτρεμιστές προκειμένου να αποφύγει πιθανές απώλειες. Από την άλλη, οφείλουμε να ομολογήσουμε ότι αν η KFOR δεν βρισκόταν στο Κόσοβο στη διάρκεια του ξεσπάσματος του μίσους, δεν θα είχε επιβιώσει ούτε ένας Σέρβος ή μία Σερβική Εκκλησία. Εκτιμούμε, ειλικρινώς, τις προσπάθειες πολλών ανδρών και γυναικών από όλον τον κόσμο, οι οποίοι προσπαθούν να φέρουν την ειρήνη στο Κόσοβο εν μέσω ενός μάλλον στενού πολιτικού πλαισίου, στο οποίο είναι υποχρεωμένη να ενεργεί η KFOR. Ιδιαίτερα εκρηκτική είναι η κατάσταση στην Κόσοβσκα Μιτρόβιτσα, τη μοναδική μεγάλη πόλη, όπου παραμένει μεγάλος αριθμός Σέρβων. Κατά τη διάρκεια του πιο εντατικού κύματος εθνικής εκκαθάρισης, τους μήνες Ιούνιο και Ιούλιο 1999, πολλοί Σέρβοι πρόσφυγες από το νότο βρήκαν καταφύγιο στα βόρεια της επαρχίας στην περιοχή της Μιτρόβιτσα. Προκειμένου να επιβιώσουν, οργάνωσαν ένα είδος δικτύου αυτοπροστασίας και εμπόδισαν τον UCK, τη μαφία και τους επιστρέφοντας πρόσφυγες Αλβανούς πολίτες να εισέλθουν στο βόρειο τμήμα της πόλης. Η KFOR γνωρίζοντας ότι η ελεύθερη είσοδος των αλβανικών εξτρεμιστικών ομάδων στη Μιτρόβιτσα θα προκαλούσε μια νέα σερβική έξοδο, έφραξε τη γέφυρα που ενώνει το νότιο με το βόρειο τμήμα της πόλης. Οι Αλβανοί εξτρεμιστές προσπάθησαν έκτοτε πολλές φορές να εισβάλουν στο βόρειο τμήμα, λέγοντας ότι θέλουν μια αδιαίρετη και ελεύθερη πόλη. Οι Σέρβοι από την άλλη μεριά διακηρύττουν ότι είναι έτοιμοι για μια ενωμένη πόλη, μόνο εάν τους επιτραπεί να επιστρέψουν στα σπίτια τους στο νότιο τμήμα της Μιτρόβιτσα και σε άλλες πόλεις του Κοσσυφοπεδίου, καθώς επίσης ότι μόνο οι Κοσοβάροι Αλβανοί πρόσφυγες επιτρέπεται να γυρίσουν στα σπίτια τους στη βόρεια Μιτρόβιτσα. Πριν μερικές εβδομάδες, μετά από δύο τρομοκρατικές επιθέσεις εναντίον ενός λεωφορείου του ΟΗΕ και ενός σερβικού καφενείου, με νεκρούς και τραυματίες Σέρβους, κάποιοι ένθερμοι Σέρβοι έδρασαν εκδικητικά εναντίον των Αλβανών στο βόρειο τμήμα της πόλης προκαλώντας το θάνατο αρκετών αθώων Αλβανών πολιτών και οδηγώντας στην όξυνση της κρίσης. Η περίπτωση της Μιτρόβιτσα δεν πρέπει να αντιμετωπιστεί ξεχωριστά από ολόκληρο το πρόβλημα του Κοσσυφοπεδίου. Είναι γεγονός ότι μετά τον πόλεμο οι εξτρεμιστές Αλβανοί δεν αφοπλίστηκαν πλήρως και συνέχισαν την εθνική εκκαθάριση κατά των Σέρβων και των άλλων μη-Αλβανών όπου και όποτε έβρισκαν την ευκαιρία να το πράξουν. Δυστυχώς, αυτή η κατάσταση άνοιξε την πόρτα στο καθεστώς του Βελιγραδίου, το οποίο προσπαθεί να επωφεληθεί από το πρόβλημα αυτό και να πετύχει τη διαίρεση της Μιτρόβιτσα για τους δικούς του λόγους. Κάθε νέο θύμα σερβικής καταγωγής στο Κόσοβο ισχυροποιεί τη θέση του Μιλόσεβιτς στη Σερβία. Από την άλλη μεριά οι Αλβανοί εξτρεμιστές θέλουν να διαλύσουν το μοναδικό σερβικό θύλακα στην περιοχή, προκειμένου να διώξουν και τους τελευταίους Σέρβους από την επαρχία. Δυστυχώς, η διεθνής κοινότητα δείχνει να μην αντιλαμβάνεται πλήρως την πολυπλοκότητα του προβλήματος της Μιτρόβιτσα και παρά τα εγκλήματα και την τρομοκρατία από μέρους των Αλβανών τους τελευταίους 8 μήνες, καταδικάζει μεροληπτικά τους Σέρβους για τη βία στην πόλη. Αυτή η ασύμμετρη άποψη του προβλήματος μπορεί μόνο να ενθαρρύνει τον Αλβανικό εξτρεμισμό, να επιβεβαιώσει τη θεωρία του Μιλόσεβιτς περί αντισερβικών συνομωσιών την οποία χρησιμοποιεί για να σταθεροποιεί τη θέση του στην εξουσία και θα οδηγήσει τελικά στην οριστική μαζική έξοδο της σερβικής κοινότητας από το Κοσσυφοπέδιο. Ο Μιλόσεβιτς παραμένει προφανώς στο κέντρο του προβλήματος, δεν είναι όμως η σημαντικότερη αιτία για την τρέχουσα βία και τις εκκαθαρίσεις. Η διεθνής κοινότητα πρέπει να βρει τον τρόπο να ελέγξει τους Αλβανούς εξτρεμιστές. Διατηρούμε την πίστη ότι η παρούσα τραγωδία στο Κοσσυφοπέδιο δεν είναι αυτό που επιδίωκαν οι Αμερικανοί όταν υποστήριζαν την πολιτική του ΟΗΕ για επέμβαση υπέρ των δεινοπαθούντων Αλβανών. Στην πραγματικότητα, η διεθνής κοινότητα βρίσκεται τώρα ενώπιον μιας σοβαρής αποτυχίας στο Κόσοβο, διότι δεν κατόρθωσε να περιθωριοποιήσει τους εξτρεμιστές Αλβανούς ενώ παράλληλα ο Μιλόσεβιτς ισχυροποιήθηκε πολιτικά με τους βομβαρδισμούς και τις σημερινές κυρώσεις (που οι απλοί Σέρβοι θεωρούν ότι απευθύνονται εναντίον αθώων πολιτών). Γι' αυτό περιμένουμε τώρα από τη διεθνή κοινότητα και κυρίως από τις ΗΠΑ να δείξουν περισσότερη αποφασιστικότητα για την προστασία και την υποστήριξη των Κοσοβάρων Σέρβων και των άλλων εθνικών ομάδων που υποφέρουν από τους Αλβανούς εξτρεμιστές. Πρέπει να βρεθεί τρόπος να εφαρμοστεί πλήρως η Απόφαση 1244 του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών. Για την βελτίωση της κατάστασης στο Κοσσυφοπέδιο έχουμε μερικές πρακτικές προτάσεις:
Πιστεύουμε στο Θεό και την πρόνοιά Του, ελπίζουμε όμως ότι και το Αμερικανικό Κογκρέσο θα υποστηρίξει τον δοκιμαζόμενο λαό μας, που θέλει να παραμείνει στις προαιώνιες εστίες του, στη χώρα των προγόνων του." |
Επιστροφή |