Στην κακοτράχαλη ιταλική Καλαβρία, εκεί που κάποτε - αιώνες πριν - ακουγόταν η ελληνική γλώσσα και κυριαρχούσε η Ανατολική Εκκλησία, υπάρχει το μοναστήρι του Αγ. Ιωάννη του Θεριστή. Κτισμένο τον 11ο αι. και εγκαταλειμμένο οριστικά το 1662 από τους τελευταίους του "ενοίκους", λατίνους μοναχούς, ξαναζεί από το φθινόπωρο του 1994. Τότε, ο πατήρ Κοσμάς, μοναχός από το Άγιον Όρος, αποφάσισε να μετοικήσει στη μονή με το όραμα της αναβίωσης του "Χριστιανικού Ελληνισμού" όπως δηλώνει. "Ξεκινώντας από το Λέτσε και μέχρι τις Συρακούσες, ένα μεγάλο μέρος των κατοίκων του ιταλικού νότου είναι απόγονοι χριστιανών Ελλήνων" εξηγεί ο πατήρ Κοσμάς.

Οι Έλληνες εμφανίζονται σε μεγάλους αριθμούς στον ιταλικό νότο από τον 8ο π.Χ. αι. Στη Σικελία και στην Καλαβρία, οι ακολουθίες και η θεία λειτουργία γίνονταν στην ελληνική, κατά το τυπικό της Ανατολικής Εκκλησίας. Μετά την κατάλυση του δυτικού ρωμαϊκού κράτους (476) από τους Γότθους, οι Βυζαντινοί επιβλήθηκαν με τη συγκατάθεση των ντόπιων στις περιοχές, που διατήρησαν έτσι για αιώνες την ελληνική τους ταυτότητα.

Οι Νορμανδοί που κατήλθαν στην περιοχή τον 11ο αι. επιδίωξαν να εγκαθιδρύσουν λατινικές επισκοπές. Και στη μεν Σικελία το έκαναν ανεμπόδιστα αλλά στην Καλαβρία προσέκρουσαν στην αντίδραση του λαού που ήταν πιστός στην εκκλησία της Κωνσταντινούπολης και επιβλήθηκαν με τη βία.

Σήμερα, με πρωτεργάτη τον Ιταλό διδάκτορα Νομικής, π. Νείλο Βατοπεδινό, έχει ξεκινήσει μια νέα πορεία ανάδειξης ενός χριστιανικού ελληνισμού με οικουμενική συνείδηση. Ο πατήρ Κοσμάς έχει καταστήσει τον Αγ. Ιωάννη το Θεριστή το μοναδικό "ζωντανό" μνημείο της ελληνο-ορθόδοξης πίστης στη Μεγάλη Ελλάδα. Η μονή υπάγεται στην ελληνο-ορθόδοξη Μητρόπολη Ιταλίας, που υπάγεται στο Οικουμενικό Πατριαρχείο. Επτά ορθόδοξες ενορίες υπάρχουν στην Καλαβρία και αυτόχθονες ιερείς προσέρχονται στην Ορθοδοξία. "Η παρουσία του χριστιανικού ελληνισμού γεννά αναζητήσεις σε έναν ορισμένο αριθμό ανθρώπων και θέτει ερωτήματα στην ιστορική συνείδηση των ντόπιων" καταλήγει ο πατήρ Κοσμάς.